Zolen van hennep en vlas. In een lab aan de rand van het stadje Huesca in Spanje zijn schoenen het hoofdonderwerp van gesprek. De prioriteit ligt echter niet bij mode. De afgelopen twee jaar hebben wetenschappers van het bedrijf Podoactiva op maat gemaakte schoenzolen gemaakt met hennep en vlas.
“Het idee was om prototypes te printen via 3D-printen met duurzame materialen”, aldus Marina Azpíroz, onderzoeks- en innovatiemanager bij Podoactiva, dat zich richt op de ontwikkeling van op maat gemaakte inlegzolen voor patiënten met voetproblemen.
De enige stof die Podoactiva heeft ontwikkeld, is geproduceerd in het kader van het door de EU gefinancierde INN-PRESSME-project, dat onderzoekers en bedrijven ondersteunt bij de ontwikkeling van biogebaseerde producten.
Waarom het belangrijk is
Wereldwijd worden er elk jaar ongeveer 24 miljard paar schoenen geproduceerd – ongeveer drie paar per persoon die nu leeft. Een milieuagentschap ontdekte dat de schoenenindustrie verantwoordelijk is voor ongeveer 1,4% van de jaarlijkse wereldwijde emissies – meer dan veel ontwikkelde landen.
Afgezien van emissies worden schoenen vaak gemaakt van materialen die afkomstig zijn van fossiele brandstoffen. Als gevolg hiervan kan het tot 40 jaar duren voordat een enkel paar schoenen biologisch is afgebroken, zo blijkt uit onderzoek. Plantaardige materialen zoals hennep en vlas zijn daarentegen biologisch afbreekbaar.
Extra voordelen
“Natuurlijke vezels zijn afkomstig van hernieuwbare bronnen, zijn relatief goedkoop en hebben een specifieke sterkte en stijfheid”, aldus Ulla Forsström, hoofdwetenschapper bij het VTT Technical Research Centre in Finland en coördinator van het INN-PRESSME-project.
Volgens het bedrijf, dat twee jaar aan de ontwikkeling van zijn belangrijkste product heeft gewerkt, kunnen de inlegzolen van Podoactiva in de zool zelf worden geïntegreerd, wat ook een therapeutische functie heeft.
“De resultaten zijn qua functionaliteit erg goed”, aldus Azpíroz.
Eén test waarbij de zool 10.000 keer werd gebogen – een nabootsing van de normale buiging die optreedt wanneer we lopen – toonde geen schade of permanente misvormingen aan de zool.
Minder afval
Bovendien heeft de zool antimicrobiële eigenschappen, wat kan helpen voorkomen dat schoenen gaan stinken, aldus het bedrijf.
De Spaanse groep aitiip 3D print de zolen, terwijl het Duitse Fraunhofer ISC een gespecialiseerde coating levert. De rest van de schoen die in het testproces werd gebruikt, werd ontworpen met 100% gerecyclede materialen.
Het 3D-printproces vermindert niet alleen de hoeveelheid afval, maar maakt ook “veelzijdigheid, maatwerk, betaalbaarheid en snelle productie van verschillende onderdelen mogelijk”, aldus Forsström.
Podoactiva test het ontwerp nu samen met patiënten en denkt dat de aanpak ook elders in de mode-industrie toegepast kan worden.
Momenteel wordt slechts 5% van de schoenen ter wereld gerecycled, zo blijkt uit onderzoek . Het INN-PRESSME-project hoopt dat een verschuiving naar hennep- en vlasmaterialen zal helpen dat aandeel te vergroten.
